درسنامه آموزشی پودمان 5 نگهداری سیستم‌های رایانه‌ای کلاس دهم شبکه و نرم افزار

آیا تا به حال اندیشیده‌اید

1- چرا در مونتاژ رایانه، ترتیب نصب قطعات (مثلاً ابتدا پاور سپس مادربرد) بر پایداری سیستم تأثیر مستقیم دارد؟
2- چگونه سازگاری قطعات (Compatibility) مانند تطابق سوکت CPU با مادربرد از خطاهای مونتاژ جلوگیری می‌کند؟
3- تفاوت‌های کلیدی در مونتاژ سیستم‌های خنک کننده مایع (Custom Loop) نسبت به خنک‌کننده‌های مبتنی بر هوا یا هوا خنک استاندارد چیست؟
4- چگونه مونتاژ شخصی رایانه می‌تواند هزینه‌ها را نسبت به خرید سیستم آماده کاهش دهد؟

از هنرجو انتظار می‌رود در پایان این واحد یادگیری

- CPU را با رعایت جهت سوکت و اعمال فشار کنترل شده نصب کند بدون آسیب به پین‌ها.
- اتصال صحیح کابل‌های PSU به مادربرد (PCIe/GPU 8 Pin) (4 یا 8 پین پردازنده) و (6 یا 8 پین کارت گرافیک) با رعایت استانداردهای ولتاژ.
- اجرای مدیریت کابل‌کشی بهینه برای دستیابی به جریان هوای ${\text{CFM}}35 \leqslant $ و کاهش دمای سیستم زیر ${80^ \circ }C$ تحت بار سنگین (مانند رندرینگ).
- انتخاب قطعات سازگار بر اساس پارامترهای فنی مانند TDP پردازنده، اسلات M.2 و پشتیبانی مادربرد از PCIe نسخه 4.0 با دقت 100٪
- تکمیل مونتاژ کامل یک سیستم رومیزی استاندارد (ATX) در $60 \geqslant $ دقیقه بدون نیاز به بازبینی مجدد.
- اجرای استرس تست با ابزارهایی مانند Prime95 و FurMark برای اطمینان از پایداری سیستم و ثبت دمای CPU/GPU در محدوده مجاز.

استاندارد عملکرد

هنرجو باید بتواند قطعات سخت‌افزاری متناسب با نیاز خود را تهیه و با رعایت اصول ایمنی و روش‌های استاندارد آن‌ها را مونتاژ کند و برای نصب سیستم عامل آماده نماید.

رایانه‌ها انواع مختلفی دارند و همگی از قطعات سخت‌افزاری مختلفی تشکیل شده‌اند که ترکیب این قطعات باهم و متصل شدن آن‌ها در نهایت تشکیل یک رایانه را می‌دهند. رایانه‌های رومیزی از بخش‌های سخت‌افزاری مختلفی مانند برد اصلی، حافظه‌ها، پردازنده و... تشکیل شده‌اند که یک تکنسین سخت‌افزار رایانه قطعات را مونتاژ کرده و آن را آماده نصب سیستم عامل می‌کند.

در این پودمان قصد داریم با رایانه‌های رومیزی و اجزای تشکیل دهنده آن‌ها، همچنین چگونگی مونتاژ یک رایانه رومیزی و راه‌اندازی آن آشنا شویم.

برد اصلی

یکی از مهم‌ترین قطعه‌هایی که در رایانه‌های شخصی وجود دارد برد اصلی (Motherboard) است (شکل 2).

وظیفه ارتباط کلیه قطعات با هم به عهده برد اصلی است. قطعات سخت‌افزاری به سه روش به برد اصلی متصل می‌شوند. بعضی از قطعات مانند پردازنده به وسیله سوکت مربوطه به برد اصلی متصل می‌گردند، بعضی قطعات مانند دیسک سخت به وسیله کابل رابط به درگاه یا کانکتور مربوطه روی برد اصلی متصل می‌گردد. حالت سوم خود قطعه مورد نظر (معمولاً به‌صورت چیپ می‌باشد) روی برد لحیم و به مدارات داخلی برد اصلی متصل شده‌اند. مانند چیپ صدا یا شبکه که به‌صورت یکپارچه توسط سازنده روی برد اصلی قرار داده می‌شوند. البته بعضی دیگر از وسایل جانبی به‌صورت بی‌سیم به‌وسیله امواج بلوتوث و وای فای به رایانه متصل می‌گردند. از این دست وسایل می‌توان هدفون، موس و صفحه کلید بی‌سیم را نام برد.

مهم‌ترین مشخصه‌های برد اصلی که برای مقایسه آن‌ها با همدیگر و نیز انتخاب برد اصلی مناسب در نظر گرفته می‌شود به شرح زیر می‌باشند:

- فرم فاکتور (اندازه و ابعاد برد اصلی)
- چیپست اصلی
- پردازنده‌های قابل پشتیبانی
- نوع و حجم حافظه اصلی قابل پشتیبانی
- امکانات، استانداردها و تکنولوژی‌های جدید قابل پشتیبانی
- اقلام همراه برد اصلی در جعبه

فرم فاکتور

تمامی انواع برد اصلی که توسط سازنده‌ها عرضه می‌شوند از نظر ابعاد و اندازه دارای استانداردهای مشابه هستند و فقط در چند اندازه خاص ساخته می‌شوند که به این استانداردها فرم فاکتور برد اصلی گفته می‌شود.

جایگاه برخی از اجزای اصلی، درگاه‌ها و سوکت‌ها در تمام بردهای اصلی با فرم فاکتور یکسان دقیقاً مشابه می‌باشد. رعایت این استاندارد توسط سازندگان باعث می‌شود که موقع نصب قطعات مختلف رایانه روی برد اصلی مشکلی پیش نیامده و کاربر بتواند از قطعاتی که از آن استاندارد پشتیبانی می‌کنند به راحتی استفاده کرده و آن‌ها را روی رایانه خود نصب نماید. همچنین با اطمینان خاطر کیس مورد نظر خود را خریداری کند، زیرا که کیس‌ها نیز بر اساس استاندارد فرم فاکتور برد اصلی ساخته می‌شوند و می‌توان تمامی انواع برد اصلی را بر روی کیس‌های استاندارد نصب نمود.

چیپست اصلی

چیپست یا مجموعه تراشه، ارتباط و کنترل اجزای داخلی رایانه را برقرار می‌کند. برای کنترل بهتر، مدیریت مصرف و کوچک کردن ابعاد برد اصلی، سازنده‌ها تصمیم گرفتند که برخی از تراشه‌ها را با هم در یک مجموعه قرار دهند که به آن مجموعه تراشه گویند (شکل 3).

قیمت، توانایی و قابلیت‌های برد اصلی به‌وسیله چیپست آن مشخص می‌شود. نام چیپست برد اصلی در جدول مشخصات راهنمای برد اصلی ردیف Chipset آمده است (شکل 4).

سوکت پردازنده

روی برد اصلی جایگاهی برای نصب پردازنده تعبیه شده است که نام آن به اصطلاح سوکت پردازنده است و پردازنده روی این سوکت نصب می‌گردد. معمولاً دو یا سه نسل از پردازنده‌ها از یک سوکت استفاده و با توسعه و ارتقای پردازنده‌ها توسط سازندگان به منظور مصرف انرژی بهینه‌تر و گرمای تولیدی کمتر، نوع سوکت آن نیز تغییر می‌کند. برد اصلی فقط از یک سری پردازنده‌های خاص که از سوکت مشابه بهره می‌برند پشتیبانی می‌کند.

لیست پردازنده‌های قابل پشتیبانی در دفترچه راهنمای برد اصلی درج شده و یا در سایت سازنده برد اصلی قابل مشاهده است. سوکت پردازنده معمولاً با یک عدد نشان داده می‌شود که نمایانگر تعداد پین‌های اتصال آن می‌باشد. به عنوان مثال سوکت LGA 1200 دارای 1200 پین اتصال می‌باشد.

بانک حافظه (DIMM Socket)

تمامی انواع برد اصلی جایگاه‌هایی برای نصب حافظه دارند که به آن‌ها بانک حافظه گفته می‌شود. معمولاً برد اصلی که برای رایانه‌های رومیزی ساخته می‌شود دارای دو و یا چهار عدد بانک حافظه می‌باشند که بسته به توانایی و قدرت برد اصلی از مقدار مشخصی حافظه پشتیبانی می‌کند. این مقدار که معمولاً بسیار بیشتر از نیاز کاربران است در دفترچه راهنمای برد اصلی ذکر می‌شود. همچنین هر نوعی از برد اصلی از نسل خاصی از حافظه پشتیبانی می‌کند که این مسئله نیز در دفترچه راهنما ذکر شده است، نوع و تعداد بانک‌های حافظه در جدول مشخصات ردیف Memory آمده است (شکل 6).

Expansion slots

برای توسعه سخت‌افزاری رایانه‌ها و استفاده از امکانات بیشتر، جایگاه‌هایی روی برد اصلی تعبیه شده است تا بردهای سخت‌افزاری مختلف مانند کارت گرافیک، کارت M.2 و کارت شبکه بی‌سیم در آن قرار گیرد. به این جایگاه‌ها اسلات توسعه گفته می‌شود که انواع مختلفی دارند که دو نوع رایج آن PCI و PCI_E است.

تعداد و نوع آن‌ها در راهنمای برد اصلی در جدول مشخصات ردیف Expansion slots آمده است (شکل 7).

درگاه‌های ورودی و خروجی Input – Output Ports

برای تبادل داده‌ها و اطلاعات با خارج از دستگاه رایانه، بر روی برد اصلی درگاه‌هایی طراحی شده است که به آن‌ها درگاه‌های ورودی و خروجی می‌گویند. تعداد و نوع درگاه‌های ورودی و خروجی در راهنمای برداصلی در جدول مشخصات ردیف Rear panel ports آمده است. درگاه‌هایی مانند USB, PS/2, LAN نمونه‌ای از این درگاه‌ها هستند که بعد از نصب در پشت کیس رایانه قابل دسترسی و استفاده هستند (شکل 8).

پردازنده

مهم‌ترین بخش سخت‌افزاری هر سیستم رایانه‌ای، پردازنده است. پردازنده قطعه‌ای است که دستورات نرم‌افزاری را اجرا کرده، نتایج را در حافظه‌ها ذخیره نموده و یا به وسایل خروجی می‌فرستد. (شکل 9)

مشخصه‌های اصلی پردازنده عبارت‌اند از:
- فرکانس کاری
- تعداد هسته‌ها
- میزان حافظه نهان
- توان مصرفی

فرکانس کاری پردازنده: به سرعت انجام محاسبات پردازنده، فرکانس کاری آن گفته می‌شود. واحد این مشخصه هرتز (Hz) است. پردازنده می‌تواند در هر سیکل کاری یک دستور پایه را اجرا کند.

تعداد هسته‌ها: به واحد پردازش هر پردازنده که وظیفه دارد پردازش داده‌ها و اجرای دستورات یک برنامه را انجام دهد هسته گفته می‌شود. سازنده‌ها برای افزایش کارایی و عملکرد بهینه پردازنده‌ها تعداد هسته‌ها را افزایش داده، به آن‌ها پردازنده‌های چند هسته‌ای گفته می‌شود.

میزان حافظه نهان (Cache): حافظه نهان، حافظه‌ای است که با نگهداری اطلاعات و دستورالعمل‌هایی که اخیراً مورد استفاده پردازنده قرار گرفته است، مراجعات پردازنده به حافظه اصلی را کاهش می‌دهد و باعث افزایش کارایی و سرعت سیستم می‌شود. این حافظه‌ها درون پردازنده قرار دارند و از نظر ظرفیت و سرعت دارای سه سطح ${L_3},{L_2},{L_1}$ هستند.

توان مصرفی: میزان مصرف انرژی هر پردازنده را توان مصرفی پردازنده می‌گویند و اندازه آن برحسب وات ساعت بیان می‌شود.

تشخیص پردازنده سازگار با برد اصلی

برد اصلی رایانه‌ها فقط دارای یک نوع سوکت پردازنده است و امکان نصب پردازنده‌ای از نوع دیگر روی آن وجود ندارد. در جدول مشخصات راهنمای برد اصلی ردیف CPU، نوع سوکت و پردازنده‌هایی را که می‌توان روی برد اصلی نصب کرد، آمده است.

نصب پردازنده روی برد اصلی

برای نصب پردازنده مراحل زیر را دنبال کنید.
پردازنده و برد اصلی را با دقت از جعبه خارج کنید. درون جعبه بیشتر پردازنده‌ها، سیستم خنک‌کننده استاندارد آن نیز وجود دارد. سیستم خنک‌کننده از یک فن و یک سینک حرارتی تشکیل شده است. در زیر سینک حرارتی، مقداری خمیر سیلیکون چسبانده شده است که باید مواظب بود که پاک نشود.

به همراه برخی از پردازنده‌ها، سیستم خنک‌کننده عرضه نمی‌شود. در این صورت باید سیستم خنک‌کننده را به‌صورت جداگانه خریداری کرد. سیستم خنک‌کننده انتخاب شده باید از نظر توان خنک‌کنندگی با گرمای تولید شده توسط پردازنده تناسب داشته باشد و باعث نشود که پردازنده همواره در دمای بالا کار کند.

برای نصب پردازنده روی برد اصلی (شکل 12) ابتدا اهرم سوکت را به سمت بیرون فشار دهید تا آزاد شود و سپس به طرف بالا حرکت دهید تا قسمت قاب نگهدارنده پردازنده به سمت بالا حرکت کرده، سوکت پردازنده دیده شود.

سوکت پردازندۀ روی برد اصلی را بررسی کنید که از نظر وجود گرد و خاک و شیء خارجی کاملاً تمیز باشد. همچنین تمامی پایه‌هایی را که پردازنده روی آن‌ها قرار می‌گیرد، از نظر ظاهری بررسی کنید که همه در یک راستا و یک جهت باشند و کجی و اتصال به پایه های همجوار و شکستگی در آن‌ها دیده نشود.

هر پردازنده نشان‌هایی در یکی از گوشه‌ها و نیز فرورفتگی‌هایی در لبه‌های خود دارد. روی یکی از گوشه‌های سوکت پردازنده نیز نشانه‌ای و همچنین برجستگی‌های کوچکی در لبه‌ها وجود دارد. جهت صحیح نصب پردازنده براساس این نشانه و جای برجستگی‌ها مشخص می‌شود. با مشاهده دقیق پردازنده و سوکت، جهت صحیح قراردادن پردازنده را روی سوکت تعیین کنید. سپس پردازنده را در جهت صحیح داخل سوکت قرار داده، توجه کنید که فرورفتگی‌های لبه آن در جای خودش قرار گیرد (شکل 13).

اهرم را به سمت سوکت برگردانید و در جای خود قرار دهید تا قاب محافظ، پردازنده را در جای خودش محکم نگه داشته، در ضمن پلاستیک محافظ از جای خود خارج شود (شکل 14).

اگر پردازنده فاقد خمیر باشد باید ابتدا سطح پردازنده را تمیز کنید و سپس مقداری خمیر استاندارد را با دقت برروی پردازنده بگذارید و آن را با کاردکی کوچک که معمولاً همراه خمیر وجود دارد کاملاً بر سطح پردازنده پخش کنید (شکل 15).

نصب سیستم خنک‌کننده پردازنده

میزان دفع حرارت سیستم خنک‌کننده که بر روی پردازنده نصب می‌شود، باید متناسب با گرمای تولیدشده به‌وسیلۀ پردازنده باشد. سیستم خنک‌کننده استاندارد که همراه با پردازنده عرضه می‌شود شامل یک فن معمولی و یک Heatsink متصل به آن است که برای انتقال حرارت و کاهش دمای پردازنده در کارکرد عادی کفایت می‌کند.

برای کارایی بیشتر، پردازنده‌های پرقدرت از تعداد هسته‌های بیشتری بهره می‌برند، هسته‌های بیشتر گرمای بیشتری نیز تولید می‌کنند. برای دفع این گرما می‌توان از سیستم‌های خنک‌کننده حرفه‌ای مبتنی بر هوا (Air Cooling) یا آب (Water Cooling) استفاده کرد. نحوه نصب این نوع خنک‌کننده‌ها تقریباً منحصر به فرد است و رویه نصب مشابهی ندارند و هنرجو باید از روی راهنمای نصب، آن را نصب کند و با دقت اقدام به نصب و بررسی نهایی کار کند (شکل 16).

برای نصب سیستم خنک‌کنندۀ همراه پردازنده مراحل زیر را دنبال کنید:

سیستم خنک‌کننده چهار پایۀ فشاری دارد که جهت بسته شدن روی آن‌ها مشخص شده است. دقت کنید جهت پایه‌ها رو به خود فن باشد.

پایه‌های سیستم خنک‌کننده را روی سوراخ‌های تعبیه شده روی برد اصلی تنظیم کرده و جهت آن‌ها را 90 درجه به سمت بیرون بچرخانید طوری که جهت فلش روی پایه‌ها به سمت بیرون فن قرار گیرد (شکل 17).

با فشاری اندک هر چهار پایه را جا بیندازید تا سیستم خنک‌کننده روی برد اصلی محکم و بدون تکان قرار گیرد (ترتیب جا انداختن چهار پایه را در فیلم ببینید).

برای بررسی صحت نصب پایه‌های سیستم خنک‌کننده برد اصلی را برگردانده و زیر آن را مشاهده کنید. اطمینان حاصل کنید که پایه‌ها مانند شکل 18 در جای خود قرار گرفته باشند.

فن سیستم خنک‌کننده نیاز به تغذیه الکتریکی دارد. از روی نقشه برد اصلی در راهنما، سوکت سیستم خنک‌کننده را پیدا کنید. روی نقشه این سوکت به اسم CPU_FAN دیده می‌شود که به‌صورت 4 پین است.

جهت صحیح کانکتور و سوکت برق فن را با توجه به شکل ظاهری کانکتور تعیین کنید. سپس کانکتور برق سیستم خنک‌کننده را در جهت مناسب روی برد اصلی قرار دهید (شکل 19).

حافظه اصلی

حافظه‌ها به دو دسته حافظه‌های دائمی و حافظه‌های موقت تقسیم می‌شوند. در حافظه‌های دائمی اطلاعات ذخیره شده روی آن تا زمانی که به وسیله کاربر و یا با صدمات فیزیکی پاک نشوند باقی می‌ماند اما اطلاعات در حافظه موقت فقط تا زمانی که رایانه روشن باشد باقی می‌مانند و به محض خاموش شدن رایانه، تمامی اطلاعات آن پاک می‌گردند.

ماژول حافظه

به مجموع چند تراشه حافظه که روی یک برد و در کنار هم قرار گرفته‌اند، ماژول حافظه (RAM) می‌گویند. ماژول حافظه از حافظه‌های موقت بوده و به‌طور مستقیم با پردازنده در ارتباط است.

امروزه ماژول‌های حافظه در انواع DDR3 تا DDR5 و در ظرفیت‌های گوناگون طراحی و تولید می‌شوند. تولید نسل‌های قدیمی‌تر متوقف شده است.

جایگاه ماژول‌های حافظه روی برد اصلی بانک حافظه نام دارد. برد اصلی باید با نوع ماژول حافظه سازگار باشد. برای مثال ماژول حافظه DDR4 فقط روی بانک حافظه DDR4 قابل نصب است. در بین پایه‌های ماژول حافظه شکافی برای تعیین جهت نصب وجود دارد. تفاوت انواع ماژول‌های حافظه در سرعت انتقال داده‌ها، شکل ظاهری و محل شکاف، تعداد پین‌های اتصال، ولتاژ تغذیه و قیمت آن‌ها است.

در شکل 20 به تفاوت ظاهری و نیز  محل شکاف برد انواع ماژول‌های حافظه DDR3 تا DDR5 دقت کنید.

مشخصات اصلی هر ماژول حافظه معمولاً به صورت برچسبی روی آن قرار دارد و از روی این برچسب می‌توان نوع ماژول حافظه، سرعت انتقال اطلاعات و ظرفیت حافظه را تشخیص داد. در انواعی که از سرعت بیشتری بهره می‌برند، برای انتقال حرارت و خنک کردن ماژول حافظه روی آن هیت سینک قرار می‌دهند و نیز در برخی مدل‌ها از چراغ‌های رنگی (RGB) برای زیبایی بیشتر بر روی ماژول‌های حافظه استفاده شده است. مشخصات این نوع از ماژول‌ها در راهنمای همراه آن و یا روی جعبه آن درج شده است. شکل 21 مشخصات یک ماژول حافظه را نشان می‌دهد.

تشخیص ماژول‌های حافظه اصلی سازگار با برد اصلی

در راهنمای برد اصلی، نوع حافظه، حداقل و حداکثر سرعت انتقال اطلاعات و حداکثر ظرفیت قابل پشتیبانی ماژول حافظه درج شده است. در جدول Specification ردیف Memory می‌توان این مشخصه‌ها را مشاهده کرد.

شکل 22 نمونه‌ای از مشخصات درج شده در راهنمای برد اصلی است.

جدول زیر مشخصات نمونه فوق را نشان می‌دهد.

برای افزایش کارایی رایانه از فناوری Dual Channel در برد اصلی استفاده می‌شود. در این فناوری، دو ماژول حافظه مطابق راهنمای برد اصلی در محل مشخص شده نصب می‌گردد. به این صورت که مثلاً به جای یک ماژول 16 گیگابایتی، از دو ماژول مشابه 8 گیگابایتی استفاده می‌شود.

نصب ماژول حافظه بر روی برد اصلی

با توجه به شکل 23 برای نصب ماژول حافظه روی برد اصلی مراحل زیر را دنبال کنید:

در کناره بانک‌های حافظه روی برد اصلی دو گیره برای نگهداری ماژول حافظه وجود دارد، آن‌ها را با فشار دادن به طرفین باز کنید.

کارت گرافیک

همان‌طور که می‌دانید هر قطعه تصویر از نقاط رنگی زیادی تشکیل شده است و به هر کدام از این نقاط پیکسل گفته می‌شود هر قطعه فیلم و یا پویانمایی شامل تصاویری است که پشت سر هم با سرعت خاصی نمایش داده می‌شوند. برای نمایش تصاویر، پویانمایی، بازی‌های رایانه‌ای و فیلم‌ها نیاز به تولید و پردازش پیکسل‌ها است که این فعالیت بار محاسباتی زیادی را بر پردازنده اصلی اعمال می‌کند، بنابراین طراحان سخت‌افزار رایانه برای بالابردن کارایی سیستم، تصمیم گرفتند که از یک پردازنده کمکی دیگر، برای این کار استفاده کنند که به آن پردازنده گرافیکی یا GPU گفته می‌شود. این پردازنده از نظر معماری و ساختار تفاوت‌های زیادی با پردازنده اصلی دارد و از تعداد هسته‌های بسیار بیشتری تشکیل شده است. این هسته‌ها برای تولید و پردازش تصویر طراحی و بهینه شده‌اند. همچنین دارای حافظه اختصاصی برای محاسبات گرافیکی می‌باشد.

محل پردازنده گرافیکی در سیستم‌ها به یکی از صورت‌های زیر است.
- تعبیه شده در کارت گرافیک مجزا
- به‌صورت یکپارچه با برد اصلی
- به‌صورت مجتمع در پردازنده اصلی

در اکثر پردازنده‌های جدید، پردازنده گرافیکی در کنار هسته‌های پردازنده مرکزی است و با هم در یک تراشه قرار گرفته‌اند. در اصطلاح به این نوع طراحی، گرافیک مجتمع گفته می‌شود. پردازنده‌های ساخت شرکت اینتل که فاقد گرافیک مجتمع هستن با پسوند f نشان داده می‌شوند.

تفاوت کارت‌های گرافیک در ظرفیت و سرعت حافظه اختصاصی، سرعت و قدرت و تعداد هسته پردازنده آن‌ها است. کارت گرافیک روی اسلات توسعه‌ای با نام PCI Express در برد اصلی نصب می‌شود.

نصب کارت گرافیک روی برد اصلی

برای نصب کارت گرافیک مراحل زیر را دنبال کنید.

با استفاده از راهنمای برد اصلی اسلات توسعه PCI Express را جهت نصب کارت گرافیک مشخص کنید.

کارت گرافیک را به‌صورتی روی اسلات توسعه قرار دهید که جهت درگاه‌های خروجی آن به سمت بیرون باشد.
همچنین بر روی اسلات توسعه، زائده‌ای وجود دارد که باید با شیار روی اسلات کارت گرافیکی همخوانی داشته باشد.

با فشار اندک کارت گرافیک را به‌صورتی که گیره محافظ انتهای اسلات توسعه در محل مخصوص در کارت گرافیک قرار گیرد (شکل 25) نصب کنید.

معمولاً کارت گرافیک انرژی الکتریکی مصرفی خود را از طریق اسلات توسعه از برد اصلی می‌گیرد. اما برخی از انواع کارت گرافیکی که مصرف برق بالاتری دارند، از طریق سوکت مجزا بر روی خود انرژی موردنیاز خود را مستقیم از منبع تغذیه می‌گیرند. این سوکت‌ها معمولاً 6 و یا 8 پین می‌باشند. در برخی از انواع حرفه‌ای کارت گرافیکی که مصرف بالایی دارند امکان دارد تعداد این سوکت‌ها بیشتر باشد. اگر کارت گرافیکی که در اختیار دارید از این نوع است سوکت برق آن را متصل کنید.

منبع تغذیه

تمامی قطعات و اجزای داخلی رایانه برای کار نیاز به جریان الکتریسیته دارند. از طرفی هر قطعه به ولتاژ مخصوص به خود برای کار نیاز دارد. برای کارکرد بهینه و نیز ایمن سیستم به قطعه‌ای نیاز است که تمامی ولتاژهای موردنیاز قطعات مختلف را تولید کند، از نوسانات برق و آسیب‌هایی که از این طریق ممکن است به آن برسد، جلوگیری کند. این قطعه مهم و حساس منبع تغذیه نام دارد.

انتخاب منبع تغذیه با توجه به توان مصرفی قطعات رایانه

برای انتخاب منبع تغذیه مناسب لازم است میزان توان مصرفی سیستم را بدانید. برای این کار می‌توانید از محاسبه‌گرهای برخط استفاده کنید (شکل 27).

نصب کانکتورهای برق برد اصلی

کانکتورهای منبع تغذیه طوری طراحی شده‌اند که فقط در یک جهت قابل نصب هستند و امکان نصب کانکتور ها در جهت معکوس وجود ندارد.

برد اصلی برای تأمین برق دارای دو عدد سوکت است.
سوکت 24 پین برای تأمین برق اصلی
سوکت 4 یا 8 پین برای تأمین برق پردازنده

در دسته سیم خروجی منبع تغذیه برای هر یک از این سوکت‌ها کانکتوری در نظر گرفته شده است.

برای نصب کانکتورهای برق برد اصلی مراحل زیر را دنبال کنید:
با استفاده از راهنمای برد اصلی محل سوکت برق 24 پین را مشخص کنید.
در کابل‌های خروجی منبع تغذیه کانکتور 24 پین را پیدا کنید.

در یک سمت سوکت برق برد اصلی برآمدگی دستگیره مانندی وجود دارد. کانکتور منبع تغذیه دارای گیره است. دقت کنید که گیره و برآمدگی در یک سمت باشند (در غیر این‌صورت کانکتور در جای خود قرار نمی‌گیرد).

مانند شکل 28 کانکتور 24 پین را به محل مربوط روی برد اصلی متصل کرده، گیره را کمی فشار دهید تا باز شده و سپس به آرامی فشار دهید تا گیره آن جا بیفتد.

با استفاده از راهنمای برد اصلی تعیین کنید که برد اصلی دارای کدام‌‌یک از سوکت‌های 4 یا 8 پین است. محل آن را روی برد مشخص کنید.

در کابل‌های خروجی منبع تغذیه کانکتور 4 یا 4+4  پین را پیدا کنید. دقت کنید که گیره کانکتور و برآمدگی سوکت در یک سمت باشند.

مانند شکل 29 با توجه به سوکت برد اصلی کانکتور 4+4 پین را به محل موردنظر متصل کرده، آن را فشار دهید تا گیره آن جا بیفتد.

اکنون موقع آزمایش سیستم می‌باشد. تاکنون پردازنده، سیستم خنک‌کننده، حافظه اصلی، کارت گرافیکی و منبع تغذیه به برد اصلی متصل شده‌اند. اگر تمامی مراحل درست انجام شده باشد می‌توانید سیستم را روشن کنید. کابل برق شهری را به منبع تغذیه متصل کرده و دکمه روشن خاموش آن را در وضعیت 1 یا روشن قرار دهید. کابل ارتباطی صفحه نمایش را به پورت خروجی کارت گرافیکی متصل کرده و ماوس و صفحه کلید را نیز به پورت‌های مربوطه بر روی پنل برد اصلی متصل کنید.

با کمک دفترچه راهنمای برد اصلی محل کانکتورهای پنل کیس را که تحت عنوان F_PANEL یا Front Panel شناخته می‌شود را پیدا کنید (شکل 30).

در این مرحله به یک بازر (بلندگو) نیاز است که به برد اصلی متصل شود. معمولاً همراه برد اصلی یا کیس بازر ارائه می‌شود. طبق نقشه راهنمای برد اصلی، کانکتورهای اتصال بازر را پیدا کنید. این کانکتور 4 پایه دارد و دقیقاً با سوکت 4 پین بازر هماهنگ است. پایه‌های + و - را پیدا کنید و بازر را در جهتی که سیم قرمز آن به پایه + وصل شود روی کانکتور قرار داده و با فشار دادن جا بیندازید (شکل 31).

با کمک هنرآموز پایه‌های Power Switch را که با +PW و -PW نشان داده می‌شوند را با نوک پنس یا پیچ گوشتی اتصال کوتاه کنید تا سیستم روشن شود. فن پردازنده باید بدون صدای اضافه خاصی شروع به چرخش کند و صدای بوق سلامت از بازر شنیده شود.

لوگوی شرکت سازنده بر روی صفحه نمایش دیده می‌شود. در این مرحله با زدن دکمه Delete و یا F2 می‌توانید وارد محیط تنظیمات BIOS برد اصلی شوید.

مانند شکل 32 در صفحه اول محیط تنظیمات BIOS اطلاعات زیادی درباره رایانه دیده می‌شود. با بررسی این اطلاعات می‌توان سلامت سیستم را تأیید کرده و برای تکمیل کردن پروسه نصب و مونتاژ آماده شد.

اطلاعات مهمی مانند نام پردازنده، فرکانس کاری پردازنده، نام و حجم حافظه اصلی، دمای کاری پردازنده، دمای کاری حافظه اصلی، ولتاژ کاری پردازنده و حافظه اصلی، سرعت چرخش فن پردازنده و بسیاری اطلاعات مفید دیگر را مطابق جدول صفحه بعد می‌توانیم در صفحه تنظیمات BIOS برد اصلی ببینیم.

نمایش تاریخ و ساعت سیستم در تنظیمات BIOS
نمایش نام، مدل، فرکانس کاری، دما و ولتاژ تغذیه پردازنده
نمایش نام، حجم، نوع و سرعت حافظه اصلی

بعد از اطمینان از کارکرد صحیح سیستم می‌توانیم پروسه نصب را ادامه دهید. سیستم را خاموش کنید و برای نصب قطعات بر روی کیس آماده شوید.

تمامی کابل‌ها و کانکتورها را از برد اصلی جدا کنید. کارت گرافیک را از روی اسلات خود جدا کنید. بر روی اسلات PCI_E دستگیره کوچکی وجود دارد که برای نگهداری کارت گرافیک به کار می‌رود. دستگیره را به عقب برده تا کارت گرافیک آزاد شود. سپس می‌توانید کارت گرافیک را از جای خود خارج کرده و در جایی که آسیبی به آن نرسد قرار دهید. دقت کنید به هیچ وجه دست یا ابزاری به فن کارت گرافیک برخورد نکند و فن آن آسیب نبیند.

قبل از شروع کار به ابزارهای لازم جهت اسمبل و مونتاژ رایانه نیاز دارید که باید آن‌ها را آماده کنید. در جدول صفحه بعد می‌توان این ابزارها را مشاهده کرد.

برای مونتاژ یک رایانه به قطعات زیر نیاز دارید.

• برد اصلی
• پردازنده
• خنک‌کننده پردازنده
• حافظه اصلی
• کارت گرافیک
• دیسک سخت
• حافظه SSD
• درایو نوری
• کیس
• منبع تغذیه
• کابل‌های اتصال مورد نیاز

دیسک سخت و حافظه SSD هر دو از حافظه‌های دائمی هستند و برای نصب سیستم عامل و ذخیره اطلاعات در سیستم به کار می‌روند. می‌توان از هر کدام از این دو نوع حافظه دائم در رایانه استفاده کرد.

این دو در قیمت و سرعت انتقال اطلاعات با هم متفاوت هستند حافظه SSD از فناوری جدیدتری بهره می‌برد و سرعت انتقال اطلاعات آن بسیار بیشتر از دیسک سخت است. معمولاً در رایانه‌های شخصی به‌صورت هم‌زمان از هر دو نوع حافظه استفاده می‌شود. برای نصب سیستم عامل و نرم‌افزارها از حافظه SSD و برای ذخیره اطلاعات از دیسک سخت استفاده می‌شود.

- مونتاژ کردن موارد یک تا پنج را در مرحله قبل یاد گرفته‌اید و با روشن کردن سیستم و ورود به محیط تنظیمات BIOS از سلامت آن‌ها مطمئن شده‌اید.

آماده‌سازی کیس رایانه

برای محافظت فیزیکی از قطعات و انجام بهتر تهویه هوا، همچنین جهت زیبایی ظاهری رایانه، قطعات سخت‌افزاری رایانه را در یک محفظه جا می‌دهیم که به آن کیس گفته می‌شود. کیس‌ها در مدل‌های گوناگون و با اندازه و ظاهر متفاوت ساخته می‌شوند. اکثراً جنس فلزی دارند و جعبه‌ای شکل هستند. اما کیس‌هایی از جنس شیشه، چوب یا پلیمر با ظاهری متفاوت نیز ساخته می‌شوند.

یک کیس استاندارد دارای اجزای زیر می‌باشد.
- شاسی یا اسکلت کیس
- درهای جانبی
- پنل کاربری کیس
- فن‌های خنک‌کننده

شاسی یا اسکلت کیس برای نصب برد اصلی و سایر قطعات طراحی شده است و از جنس فلز می‌باشد. بخشی از شاسی کیس سینی نام دارد و دارای محل‌هایی برای نصب پایه‌های نگهدارنده می‌باشد که این پایه‌ها برای بستن برد اصلی روی کیس به کار می‌روند. همچنین شاسی کیس دارای محلی برای نصب حافظه‌های دائمی و درایورهای نوری می‌باشد. کیس برای نصب منبع تغذیه نیز جایگاهی دارد که اکثرا در مدل‌های اداری در قسمت بالای کیس و در کیس‌های گیمینگ و حرفه‌ای در قسمت پایین کیس قرار می‌گیرد. در بسیاری از کیس‌های مادینگ نصب قطعات جایگاه‌های استانداردی نداشته و طراح با سلیقه خود این جایگاه‌ها را تعیین می‌کند.

در جدول زیر انواع کیس از لحاظ ظاهری با هم مقایسه شده‌اند.

جدول 5

کیس اداری
کیس گیمینگ
کیس مادینگ

ابتدا باید کیس را از جعبه خود خارج کرده و از نظر سلامت فیزیکی و ظاهری کاملاً بررسی کنید. متعلقات همراه کیس را نیز از جعبه خارج کرده و آماده استفاده کنید. درهای جانبی کیس را باز کرده و به کناری بگذارید.

برای نصب برد اصلی در داخل کیس مراحل زیر را دنبال کنید.

با توجه به ظاهر برد اصلی محل پایه‌های نگهدارنده را روی کیس مشخص کنید.

پیچ‌های همراه کیس را تفکیک کرده و پیچ‌هایی را که سایز پایه‌های نگهدارنده هستند جدا کنید و یک بار درون پایه‌ها پیچانده و مطمئن شوید که بدون مشکل تا آخر پیچیده می‌شوند. پیچ‌ها را باز کرده و در کناری قرار دهید.

پایه‌های نگهدارنده را با استفاده از ابزار مناسب (آچار بکس) در محل تعیین شده در مرحله قبل روی کیس نصب کنید. نمونه‌ای از این پایه‌ها و آچار مورد نیاز جهت بستن آن‌ها را در شکل 33 می‌بینید.

درون جعبه برد اصلی قطعه‌ای معمولاً فلزی وجود دارد که نام آن محافظ درگاه‌های ورودی - خروجی (IO shield) است. با توجه به درگاه‌های ورودی - خروجی برد اصلی، جهت نصب محافظ را تعیین کنید. در برخی از مدل‌های جدید برد اصلی این قطعه به‌صورت مجزا وجود نداشته و به‌‌صورت یکپارچه با درگاه‌های ورودی و خروجی پشت برد اصلی قرار گرفته است (شکل 34).

در صورت استفاده از محافظ، لبه‌های قطعه محافظ را با جایگاه خودش روی کیس منطبق کنید، با فشار دادن لبه‌های آن، محافظ را در جای خودش محکم کنید. اطمینان حاصل کنید که این قطعه در جای خود به‌طور ثابت قرار گرفته باشد. این لبه‌ها بسیار تیز و برنده هستند و جا انداختن محافظ فلزی نیاز به دقت، آرامش و رعایت مسائل ایمنی دارد (شکل 35).

- جهتِ قرار دادن برد اصلی در کیس را با توجه به درگاه‌های برد اصلی و محافظ نصب شده، تعیین کنید (شکل 36).

- برد اصلی را روی پایه‌هایی که در مرحله‌های قبل روی شاسی نصب شده بود، تنظیم کنید، پیچ‌های نگهدارنده برد اصلی را که جدا کرده بودید ببندید تا برد اصلی در جای خود محکم شود.

- مراقب باشید که به علت حساس بودن جنس برد اصلی، نباید فشار زیادی موقع بستن پیچ‌ها وارد کرد و فشار چرخش پیچ گوشتی در حدی که پیچ‌ها سفت شده و تکان نخورند کفایت می‌کند. از بسته شدن کامل همه پیچ‌ها اطمینان حاصل کنید (شکل 37). 

نصب کانکتورهای پنل جلوی کیس

کانکتورهای پنل کیس را در شکل 38 می‌توانید ببینید. نام و کاربرد آن‌ها را در جدول زیر می‌توانید ببینید.

در شکل مقابل یک نمونه الگو برای نصب این کانکتورها می‌بینید. نام این بخش در روی نقشه JFP است که محل نصب کانکتورها را نشان می‌دهد. به شماره‌ها و محل پین‌های مثبت و منفی دقت کنید. برای جلوگیری از اشتباه در نصب کانکتورها در طراحی برد اصلی از روش‌های مختلفی استفاده می‌شود. در شکل 39 از پین رزور (Reserved) شماره 9 استفاده شده است.

برای نصب کانکتورهای پنل جلوی کیس مراحل زیر را دنبال کنید.
با استفاده از راهنمای برد اصلی محل اتصال کانکتورهای پنل جلوی کیس را پیدا کنید.
معمولاً روی کانکتورها پایه‌های + و - درج شده است و علامت‌های + و - روی نقشه برد اصلی مشخص شده است. در هنگام نصب کانکتورها به تطابق این علامت‌ها دقت نمایید.

با توجه به نقشه، کانکتورها را متصل کنید.

با استفاده از راهنمای برد اصلی محل نصب کانکتورهای USB و صدا را پیدا کنید.
در همه انواع برد اصلی روش نصب کانکتورهای USB و صدا دارای استاندارد یکسان است.
کانکتورها را مطابق نقشه در جهت صحیح نصب کنید.

نصب منبع تغذیه بر روی کیس

محل نصب منبع تغذیه در کیس‌های مختلف متفاوت است. در بیشتر کیس‌ها منبع تغذیه در بالای کیس قرار می‌گیرد اما در برخی از کیس‌های حرفه‌ای محل نصب منبع تغذیه در پایین کیس است (شکل 40).

برای نصب منبع تغذیه در کیس‌های معمولی مراحل زیر را به‌ترتیب دنبال کنید:

1- برای راحتی کار می‌توانید کیس را در حالت خوابیده قرار دهید.
2- منبع تغذیه را به‌ صورتی قرار دهید که کابل‌های خروجی از آن به‌ طرف داخل کیس قرار گیرد و فن منبع تغذیه به طرف پایین باشد.
3- هر چهار پیچ مربوط به منبع تغذیه را سر جای خود بسته و محکم کنید.
4- منبع تغذیه را با دست تکان دهید و اطمینان حاصل کنید که سر جای خود محکم است.
5- دقت کنید که در صورت وجود کلید تنظیم برق 110/220 این کلید حتماً روی 220 تنظیم شده باشد.
6- کانکتورهای برق منبع تغذیه را به برد اصلی متصل نمایید.

نصب کارت گرافیک

ابتدا باید آن بخش از درپوش‌های محافظ کیس را که از قبل روی تمام جایگاه‌های کارت‌های توسعه قرار گرفته جدا کرد تا درگاه‌های خروجی کارت گرافیک به سمت خارج کیس از جایگاه‌ها بیرون زده شده و قابل استفاده شوند. درپوش‌های محافظ لبه‌های تیزی داشته و این کار با دم باریک و به آرامی انجام شده تا آسیبی به دست وارد نشود. در برخی مدل‌های کیس این درپوش‌ها به وسیله پیچ بر روی شاسی کیس محکم شده‌اند که باید آن‌ها را با پیچ گوشتی باز نمود (شکل 41).

کارت گرافیک را به صورتی روی شکاف توسعه قرار دهید که جهت درگاه‌های خروجی آن به سمت پشت کیس باشد.
با فشار اندک کارت گرافیک را در شکاف توسعه قرار دهید به صورتی که گیره محافظ انتهای شکاف توسعه در محل مخصوص در کارت گرافیک قرار گیرد.
با بستن پیچ، کارت گرافیک را روی شاسی کیس محکم کنید. (شکل 42).

معمولاً به هنگام نصب کارت گرافیک‌های سنگین و بزرگ جهت جلوگیری از فشار آمدن به برد اصلی از براکت‌های نگهدارنده کارت گرافیک استفاده می‌شود که علاوه‌بر تحمل وزن کارت گرافیک از لحاظ زیبایی نیز به ظاهر کیس جلوه می‌دهند.

نصب حافظه‌های دائمی

همان‌طور که می‌دانید حافظه اصلی رایانه، اطلاعات را به‌صورت موقت در خود ذخیره می‌کند و با قطع برق و یا راه‌اندازی مجدد سیستم، اطلاعات آن از بین خواهد رفت. برای ذخیره دائم اطلاعات از حافظه‌های جانبی استفاده می‌شود. دیسک سخت، حافظه‌های SSD، دیسک‌های نوری و حافظه‌های فلش نمونه‌ای از حافظه‌های جانبی هستند.

هر رایانه‌ای برای نصب سیستم عامل و ذخیره اطلاعات نیاز به یک حافظه دائمی دارد. به علت مزایایی مانند سرعت خواندن و نوشتن بیشتر، مصرف انرژی پایین‌تر و بدون صدا بودن، معمولاً برای نصب سیستم عامل و نرم‌افزارها از حافظه‌های SSD استفاده می‌شود. این حافظه‌ها در دو نوع مبتنی بر درگاه SATA و نیز مبتنی بر درگاه M.2 تولید می‌شوند. حافظه‌هایی که مبتنی بر درگاه SATA هستند با استفاده از کابل داده SATA به برد اصلی متصل شده و برای تغذیه نیز کانکتور برق SATA نیاز دارند.

نسل جدیدتر حافظه‌های SSD مبتنی بر درگاه M.2 تولید و عرضه شده و برای استفاده از آن‌ها نیاز است که برد اصلی از این درگاه پشتیبانی نماید. از نظر اندازه بسیار کوچک‌تر بوده و برای اتصال نیازی به کابل داده و کابل برق ندارند و به راحتی و فقط با یک پیچ به برد اصلی متصل می‌گردند.

دیسک سخت نیز روی شاسی کیس نصب می‌شود. برای نصب دیسک سخت مراحل زیر را دنبال کنید:

با توجه به شاسی کیس محل نصب دیسک سخت را مشخص کنید.

دیسک سخت را به صورتی در دست بگیرید که سطح فلزی آن به طرف بالا بوده، کانکتورهای آن به سمتی باشد که برای نصب کابل‌های رابط در دسترس باشد. سپس آن را به حالت کشویی در محل مناسب شاسی کیس قرار دهید. در برخی کیس‌های ویژه ممکن است طریق نصب دیسک سخت متفاوت باشد در این موارد ویژه از راهنمای کیس کمک بگیرید (شکل 45).

محل بستن پیچ دیسک سخت را با جابه‌جا کردن دیسک سخت با محل حفره‌های شاسی تنظیم کنید.

با بستن دو پیچ در هر طرف دیسک سخت، آن را در جای خود محکم کنید.

روی دیسک سخت دو درگاه وجود دارد که یکی محل اتصال کابل تغذیه و دیگری محل اتصال کابل انتقال اطلاعات می‌باشد. شکل ظاهری و اندازه درگاه منبع تغذیه بزرگ‌تر از درگاه اطلاعات است.

برای تأمین برق دیسک سخت کانکتور SATA منبع تغذیه را به درگاه منبع تغذیه دیسک سخت متصل کنید.

هنگام نصب به ظاهر کانکتور SATA منبع تغذیه و درگاه آن روی دیسک سخت دقت کنید. این کانکتور تنها در یک جهت نصب می‌شود (شکل 46).

با استفاده از راهنمای برد اصلی محل نصب کابل داده SATA را روی برد اصلی شناسایی کنید.

برای اتصال درگاه اطلاعات دیسک سخت به برد اصلی از کابل داده SATA استفاده کنید که در جعبه برد اصلی موجود است. یک سر این کابل را به درگاه داده دیسک سخت و سر دیگر آن را به محل تعیین شده برروی برد اصلی متصل کنید.

برای نصب حافظه‌های SSD مبتنی بر ساتا نیز دقیقاً باید مانند نصب دیسک سخت عمل کرد. تنها تفاوت آن محل نصب آن‌ها روی کیس می‌باشد. دیسک سخت بر روی جایگاه 3/5 اینچی کیس نصب شده و حافظه SSD بر روی جایگاه‌های 2/5 اینچی کیس نصب می‌شوند. از نظر اتصال کابل داده و کابل تغذیه ساتا کامل مشابه می‌باشند. اگر شاسی کیس محلی برای نصب حافظه 2/5 اینچی نداشته باشد به کمک یک قطعه واسط بر روی جایگاه 3/5 اینچی روی کیس نصب می‌شوند. به این قطعه براکت هارد گفته می‌شود که از جنس پلاستیک یا فلز است.

نصب حافظه SSD مبتنی بر درگاه M.2

همان‌طور که قبلاً نیز خواندید برای نصب این نوع از حافظه دائمی حتماً باید برد اصلی از این درگاه پشتیبانی نماید. در صورت پشتیبانی کردن برد اصلی مراحل زیر را دنبال می‌کنیم.

از روی راهنمای برد اصلی درگاه M.2 را روی برد اصلی پیدا می‌کنیم. برخی از مدل‌های برد اصلی ممکن است دارای چند عدد از این درگاه باشند. برخی نیز از یک محافظ برای پوشاندن این درگاه بهره برده که باید ابتدا این محافظ طبق دستورالعمل دفترچه راهنما از جای خود خارج گردد.

حافظه M.2 را از داخل جعبه درآورده و طرف اسلات آن را در جهت محل درگاه M.2 روی برد اصلی قرار می‌دهیم. شکاف کوچکی در یک سمت اسلات وجود داشته که باعث می‌گردد موقع نصب نتوان آن را برعکس جا انداخت.

مطابق شکل 47 ابتدا حافظه M.2 را به‌صورت شیبدار روی درگاه مربوطه قرار دهید. با کمی فشار جا رفته و سپس آن را روی برد اصلی پایین می‌آوریم.
در انتهای حافظه M.2 محلی برای پیچ کردن آن به برد اصلی وجود دارد.

در جعبه برد اصلی پیچ مخصوصی برای بستن آن وجود دارد. در برخی از مدل‌ها ممکن است به جای پیچ از یک پین پلاستیکی استفاده شود. حافظه را با پیچ و یا پین پلاستیکی بر روی برد اصلی محکم می‌کنیم طوری که از جای خود تکان نخورد.

نصب دیسک‌گردان نوری

یکی دیگر از حافظه‌های جانبی دیسک نوری است که با ظرفیت‌های متفاوت در بازار موجود است.

نصب دیسک‌گردان نوری مشابه دیسک‌سخت است، تنها تفاوت آن‌ها در روش قرار دادن دیسک‌گردان نوری در شاسی کیس است.

برای نصب دیسک‌گردان نوری مراحل زیر را دنبال کنید:
- جایگاه نصب دیسک‌گردان نوری را در کیس مشخص کنید.
- تعداد جایگاه‌های نصب دیسک‌گردان نوری در کیس‌ها متفاوت بوده، ولی ابعاد آن‌ها یکسان است.
- در پنل جلوی کیس برای هر یک از جایگاه‌ها دریچه‌ای وجود دارد. دریچه جایگاه دیسک‌گردان نوری روی پنل جلوی کیس را از جای خود خارج کنید. دیسک‌گردان نوری را مطابق شکل 48 به‌صورت کشویی در جای خود قرار دهید.

- با جابه‌جا کردن در مسیر کشویی دیسک‌گردان نوری، محل بستن پیچ را با محل حفره‌های شاسی تنظیم کنید. سپس با بستن چهار پیچ (دو به دو در طرفین) دیسک‌گردان را محکم کنید.

- کانکتور SATA منبع تغذیه را به درگاه منبع تغذیه دیسک‌گردان نوری متصل کنید.

- با استفاده از راهنمای برد اصلی محل اتصال کابل‌های داده SATA را روی برد اصلی مشخص کنید.

- برای اتصال درگاه اطلاعات دیسک‌گردان نوری به برد اصلی از کابل داده SATA استفاده کنید، که در جعبه برد اصلی موجود است. با تطبیق ظاهر کانکتور و محل اتصال یک سر این کابل را به درگاه داده دیسک‌گردان نوری و سر دیگر آن را به محل تعیین شده بر روی برد اصلی متصل کنید.

- بعد از بررسی نهایی قطعات و اتصالات، درهای جانبی کیس را بسته و سایر قطعات را به آن متصل کنید. قطعاتی مانند صفحه نمایش، ماوس، صفحه کلید و بلندگو. در این مرحله سیستم برای نصب سیستم عامل آماده است.